2009

Op 4 mei 2009 sprak Mw. Els Koopmans, voorzitter van het 4en5 mei Comite Enschede een woord van welkom:

Dames en heren, jongens en meisjes

Namens het 4/5 mei comite Enschede heet ik u allen welkom bij deze herdenkingsbijeenkomst.

Deze 4e mei is de dag van de Dodenherdenking waarbij we stilstaan bij allen die hun leven hebben gegeven tijdens de tweede wereldoorlog, aan de slachtoffers van de concentratie-en interneringskampen, aan de verzetmensen en de gewone burgers die om het leven kwamen door honger en uitputting. We denken aan hen die achtervolgd werden en moesten vluchten, aan de gezinnen die verdriet en lijden moesten verwerken maar ook aan de soldaten die op vredesmissie zijn omgekomen en hun familieleden en alle anderen die verongelukt zijn.

We herdenken dit als volgt:
- Allereerst een korte toespraak van burgemeester Den Oudsten
- Irene Dekker, de winnaar van de gedichtenwedstrijd  van het voortgezet onderwijs zal haar
     gedicht  voordragen.
- Dan volgt een kort muzikaal intermezzo door de Twentse Politiekapel
- Bram Kerkhoven, ook winnaar van de gedichtenwedstrijd  voortgezet onderwijs, zal zijn gedicht
     “oorlog” voordragen.
- Dit wordt gevolgd door een declamatie van Jelle Burger, voorzitter studentenvereniging Taste.
- Opnieuw een muzikaal Intermezzo door de Twentse Politiekapel De toespraak wordt door
     Winnie Sorgdrager gehouden.
- Na twee minuten stilte volgt dan de The Last Post geblazen door trompetist ter Heijde, waarna de
     Twentse Politiekapel Abide with me zal spelen.
- Hierna is er voor een ieder de gelegenheid om een krans bij het monument te leggen.
- Aansluitend wordt het 1e en 6e couplet van het Wilhelmus gespeeld waarna de afsluiting volgt .

Gaarne geef ik nu het woord aan

Burgemeester Den Oudsten.

Geachte aanwezigen,

Op 4 mei herdenken we allen die sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen, bij vredesoperaties en in oorlogssituaties. Dat doen wij ook vandaag. Maar juist vandaag gaan onze gedachten onontkoombaar uit naar de gebeurtenissen van vorige week, tijdens de koninginnedagviering in Apeldoorn. Daarom wil ik er graag iets over zeggen, juist nu wij stil bij elkaar staan.
De afschuw en ontzetting van wat in Apeldoorn gebeurde was op de gezichten van onze koninklijke familie af te lezen en werd door iedereen in het land gevoeld, en zeker ook door ons. Wij rouwen om de slachtoffers. Het gemeentebestuur van Enschede heeft namens alle inwoners van de gemeente medeleven betuigd aan de nabestaanden. Ook aan onze koningin en haar familie hebben wij laten weten dat wij zeer met hen meeleven. Onze koningin heeft in de afgelopen jaren Enschede veel bezocht. Haar betrokkenheid bij de slachtoffers van de vuurwerkramp was en is groot. Wij zullen dat nooit vergeten. Omdat de koningin zo dicht bij ons staat voelen wij ons zeer met de koningin en haar familie verbonden. De tragedie van afgelopen donderdag raakt ons allen diep.
Onze koninginnedag is een dag van nationale eenheid. Van vrede. Alle ongelijkheid valt weg. Allochtoon, autochtoon, arm en rijk, het feest wordt met elkaar gevierd.  Iedereen voelt juist op die dag dat verschillen wegvallen, dat onze koninginnedag een symbool is geworden van onze nederlandse identiteit is en dat het een voorrecht het is dit in vrijheid te mogen vieren. Daarom is het ook zo belangrijk dat wij met elkaar niet alleen feest vieren, maar ook rouwen om wat er is gebeurd, dat wij een arm slaan om de nabestaanden van de slachtoffers en om onze koninklijke familie en daarmee het verdriet delen. Het is wellicht een troost dat dit ook zo massaal gebeurt.  
Daarom is het juist nu, nu wij in vrijheid vandaag op 4 mei, onze gevallenen herdenken, belangrijk dat onze gedachten ook uit gaan naar wat er vorige week op 30 april in apeldoorn gebeurde. Want koninginnedag is van ons allemaal.

ik dank u wel

 

De gedichten van :

Irene Dekker:

Bijzonder

Op 4 mei herdenken
van heel kostbare geschenken
Gewone burgers en soldaten,
uit heel verschillende staten.
Zij hebben zich voor ons gegeven
waardoor wij in vrijheid kunnen leven.

Het wordt vaak niet op waarde geschat
maar het is me nog al wat.
Stel je voor dat je moest vechten en strijden
zonder te weten waar je lot je heen zal leiden.
Dat je stierf om anderen te bevrijden.
Nu, straks of in andere tijden.

Realiseer je eens goed
als je weer eens werken moet
of gaat zeuren over school
of gaat veschten voor de lol.
Want het is zeker heel bijzonder,
leven in vrede, het is een wonder.

Ook nu nog is er oorlog
mensen die vechten en sterven nog
Denk aan landen als Afghanistan
Korea, Irak en Soedan.
Wees maar heel dankbaar
ook al klinkt dat zwaar.

Want vrijheid is een hoog goed
Wat eigenlijk iedereen hebben moet.

 

Bram Kerkhoven

Oorlog

Maar dan 60 jaar geleden
Werd er voor ons gestreden
Landen die ons hielpen
Die ons hebben bevrijd

Vandaag denken wij
Aan de slachtoffers
Uit alle landen

Door hen
Leven we nu in vrede
Dankzij hen
Zijn we nu vrij

In deze twee minuten
Denken wij aan hen
Aan al hun goede daden

 

Toespraak van Winnie Sorgdrager  

Vandaag, de 4e mei, herdenken wij.
Wij herdenken in de eerste plaats degenen die zijn omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Burgers en militairen. Daarvoor is de 4e mei de symbolische datum, een dag voor de vijfde mei, bevrijdingsdag. De laatste dag dat er in Nederland mensen omkwamen als gevolg van de oorlog? Niet helemaal. Zelfs op 5 mei hebben nog mensen de dood gevonden. Maar aan een bevrijdingsfeest gaat een herdenking vooraf.
Sommigen vagen zich af of dat nu nog steeds moet, nu de oorlog al zo lang geleden is. Ja, dat moet nog steeds en dat werd me nog eens extra duidelijk tijdens de dag van de vuurwerkramp. Ik was naar de plaats van de ramp gegaan en stond naast het Rijksmuseum Twente, toen een oudere dame op me afkwam. Helemaal in de war: de Duitsers, zijn ze nu toch gekomen? Ze was weer helemaal terug, meer dan vijftig jaar geleden. Voor die mensen moeten wij op de 4e mei de Tweede Wereldoorlog gedenken. En voor hun kinderen en de kinderen en kleinkinderen van degenen die na de oorlog niet meer thuis kwamen.
Maar dat niet alléén. We staan ook stil bij alle burgers en militairen die na de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. Nee, de mensheid leert het nooit. Nog steeds worden wereldwijd oorlogen uitgevochten.
Er schijnen mensen te zijn die daarvan genieten. Om wat voor redenen dan ook. We zien vaak dat oorlogen worden bedacht door een kleine groep mensen, die hun eigen motieven hebben en die vervolgens grote groepen meeslepen door ze op te zetten tegen degene die is uitgekozen om oorlog tegen te voeren. De vijand wordt als het ware gecreëerd en zwart gemaakt opdat de oorlog wordt gerechtvaardigd. Identiteit of vermeende identiteit is daarbij een geducht wapen om mensen tegen elkaar op te zetten. We zien dat bij herhaling. Soms zijn er tijden dat mensen van verschillende herkomst vredig naast elkaar leven, plotseling is dat voorbij en haten zij elkaar. Vaak zonder dat zij zich realiseren wat er aan de hand is. Bij herhaling vertellen dat groepen niet deugen, maakt vanzelf dat anderen hen haten.
Is het idealistisch om erin te geloven dat mensen met verschillende identiteiten, met verschillende achtergronden, vreedzaam met elkaar kunnen leven?  Is dat té idealistisch? Waarom zou dat niet kunnen? Tegen iemand die cynisch is en zegt dat dat alleen kan als iedereen daar belang bij heeft, zou ik willen zeggen: ja, iedereen in onze samenleving, in Europa, en eigenlijk in de hele wereld, heeft er belang bij dat er vrede is. En alleen tijdens vrede is er voorspoed voor iedereen. Tijdens vrede verliezen wij geen dierbaren door oorlogshandelingen. Dat er al genoeg levens op zinloze manier worden verloren, bewijst maar weer eens onze koninginnedag.
30 april, 4 en 5 mei. Een periode in het jaar waarin wij ons bewust zijn van onze Nederlandse ‘identiteit’, wat die ook moge zijn. We zingen vaak het Wilhelmus, we gebruiken vaak het woord ‘nationaal’. Dat is prima, als we daarbij bereid zijn mét het bewust zijn van ons verleden, ook het heden en de toekomst te betrekken. En onze identiteit te zien als iets dat verandert met de tijd. Dat beïnvloed wordt door maatschappelijke ontwikkelingen. Dat we bereid zijn daarin ook nieuwe Nederlanders te betrekken. Zoals wij, weliswaar na jaren en aanvankelijk niet van harte, ook de mensen uit Nederlands Indië en later Indonesië, hebben binnengesloten. Zo moeten wij ook alle anderen die van elders naar hier gekomen zijn insluiten. ‘Nationaal’ is niet alleen blank en hier geboren. ‘Nationaal’ is een ander woord voor de Nederlandse gemeenschap. Wij allen, die hier wonen, werken en studeren. Wij allen die met verschillende identiteiten een samenleving vormen en die een gemeenschappelijk belang zouden moeten hebben: samen leven in vrede en verdraagzaamheid. Met respect, niet alleen de één voor de ander of de ander voor de één, maar met respect voor elkaar.