Identiteits- en Persoonsbewijzen

Langestraat 24, Enschede, Nederland
1-10-1940

Op 1 oktober 1940 diende iedere Nederlander van 15 jaar en ouder in het bezit te zijn van een identiteitsbewijs. Dit bewijs moest voorzien zijn van een foto en op aanvraag kunnen worden getoond. Alleen al in Enschede waren 60.000 legitimatiebewijzen nodig, deze konden o.a. op het stadhuis worden opgehaald. Personen die reeds beschikten over bewijzen van Nederlanderschap, paspoorten en distributiestamkaarten waren hiervan vrijgesteld.

Iedereen die 15 jaar of ouder was moest op de foto, en dit moest snel gebeuren ook. Binnen 14 dagen moesten alle 60.000 foto’s gemaakt zijn, een drukke tijd dus voor de Enschedese fotografen! Ten eerste was het maken van de pasfoto’s zelf al een heel karwei. Daarnaast moesten al deze foto’s ook ontwikkelt en afgeleverd worden, dit nam nog het meeste tijd in beslag. Glanerbrug was de eerste die de identiteitsbewijzen mocht uitreiken, dit was op dinsdag 17 september 1940. Op 19 september waren de buurtschappen Lonneker, Broekheurne en Zuid-esmarke aan de beurt.

Vanaf 20 september konden de overige identiteitsbewijzen door de overige Enschedese inwoners op het stadhuis worden afgehaald. Iedereen moest de bewijzen persoonlijk komen afhalen en zijn of haar foto bij zich hebben.Het stadhuis van Enschede had hiervoor 15 loketten opengesteld, die door 45 ambtenaren werden bemand.

Het uitdelen van de bewijzen verliep op zich vrij vlot, toch was men op 1 oktober nog niet klaar en moest men ook na deze datum nog verder gaan met uitdelen. Er waren namelijk slechts 9000 van de 15000 opgeroepen inwoners op tijd verschenen op het stadhuis.

Op 5 mei 1941 werden de identiteitsbewijzen alweer vervangen door persoonsbewijzen. Dit omdat de Duitsers erachter kwamen dat de identiteitsbewijzen gemakkelijk na waren te maken. Naast de gebruikelijke gegevens zoals naam, voornamen, geboortedatum en –plaats, burgerlijke staat, nationaliteit, beroep en adres, werd het persoonsbewijs voorzien van een foto die aan een aantal eisen moest voldoen, en een vingerafdruk van de rechter wijsvinger.

             persoonsbewijsbuitenkant.jpg

Er werden 67.889 persoonsbewijzen uitgereikt. De kosten van dit persoonsbewijs varieerden van 0,50 cent tot 1 gulden voor de welgestelden. De minderbedeelden, ruim 16.000, hoefden hiervoor niks te betalen.