N.S.B


10-5-1940

De Duitse bezetting vanaf 10 Mei 1940 werd niet door alle Nederlanders als iets slechts gezien. Een groep Nederlanders hadden dezelfde ideeën als de Duitsers en zo kwam de Nationaal-Socialistische Beweging (N.S.B) tot stand.

Het nationaal-socialisme was een politieke stroming die erg racistisch en anti-joods was en het Duitse volk verheerlijkte. De organisatie werd op 14 december 1931 opgericht door Anton Mussert en C. van Geelkerken. De reden hiervoor was o.a. de slechte economische situatie in de wereld, de armoede en werkeloosheid. De organisatie, die ook bekend stond als De Beweging, had vanaf mei 1933 ook in Enschede een plaatselijke afdeling.

                                        NSB-logo.jpg

                                                       Het logo van de N.S.B


In 1935 deed de NSB als politieke partij mee aan de Provinciale Statenverkiezingen, dit zijn de verkiezingen voor het bestuur van de provincie. Het succes was groot; de partij haalde 7,9 % van de stemmen en in Enschede zelfs 11,34 %. Bij de verkiezingen 2 jaar later ging het veel minder goed. De NSB heeft toen de helft van haar kiezers verloren te hebben.
Na de Duitse inval op 10 Mei 1940 groeide het zelfvertrouwen van de NSB, men kreeg meer invloed op het openbaar bestuur. Uiteindelijk zou er ook een NSB-burgemeester worden aangesteld.


                                                  stem_nsb

                                                         Poster: "stem N.S.B"

Tijdens de oorlog kwam ook de propagandamachine van de NSB steeds meer op gang. Kranten met veelzeggende gruwelijke namen: “De Doodsklok” en “Volksblad bij de opruiming van het Jodendom”.
Vanuit de NSB zijn ook de W.A. (Weer-afdeling; Knokploegen van de NSB), de Nederlandse SS (Sicherheits Schuts, later Germaanse SS genoemd) en de Nationale Jeugdstorm ontstaan. In Juli 1943 ontstond het Vrijwilligers Legioen dat later werd opgenomen in de Waffen-SS (Het militaire elitecorps van de SS).
Voor de kinderen (10 tot 18 jaar) van de NSB-leden bestond er de Jeugdstorm. Dit was een lichte vorm van een militaire organisatie die als doel had om kinderen op te voeden aan de hand van de nationaal-socialistische gedachte. In Enschede had de Nationale Jeugdstorm een plek in de Hengelosestraat in voormalig station Noord.
Door de oorlogsjaren heen groeide de haat van de bevolking tegen de NSB. De mensen die de bezetters hielpen bij het opsporen van Joden en onderduikers werden nog het meest gehaat. Het verzet wist gedurende deze jaren twee uit Enschede afkomstige NSB’ers te doden.

In Enschede telde de NSB in het begin 1243 leden, 33 zegden hun lidmaatschap nog voor de Duitse bezetting op. Tussen 1940 en 1945 deden nog eens 295 leden dit. De 907 NSB’ers die overbleven werden na de oorlog gearresteerd en berecht.

                         NSBersweggevoerddoorBS.jpg

                                          Foto: De leden van de N.S.B worden gearresteerd